Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Zbigniew Bartuś

Anioły i Demony. Dwie prawdziwe opowieści o Polakach

Gdy Julian Nyderek przypomniał dzieje swej rodziny (tu zdjęcie z 2001 r.), pielgrzymi ze świata byli wstrząśnięci. Dzisiaj ta opowieść jest częścią historii Fot. Fot. Marek Mordan (Archiwum DP 2001) Gdy Julian Nyderek przypomniał dzieje swej rodziny (tu zdjęcie z 2001 r.), pielgrzymi ze świata byli wstrząśnięci. Dzisiaj ta opowieść jest częścią historii Auschwitz
Zbigniew Bartuś

Kosząc trawę przed domem, Julian Nyderek zawsze był świadom, że wyrosła ona na prochach jego matki przywianych z komina pobliskiego krematorium. Karolinie Panz w narracji o Ogniu od początku nie zgadzało się jedno: ocalałe z Holokaustu dzieci zamordowane po wojnie przez ludzi bohatera.

Żadna z tych opowieści nie jest prawdziwsza od drugiej. Obie są, tak po prostu, prawdziwe, nie tylko za sprawą masy dowodów, lecz dlatego, że żyją w sercach i umysłach ludzi.

Ograniczając się tylko do pierwszej opowieści, łatwo dojść do wniosku, że my, Polacy, w stworzonym przez Niemców piekle byliśmy cierpiący, a nasze dusze nieskalane przez Zło. Potem, siedząc w wygodnym fotelu, pałaszując śmiesznie taniego schabowego w Polsce AD 2018, kraju Unii strzeżonym przez NATO i zaliczanym do 30 najbogatszych na świecie, możemy się nurzać w szlachetności wojennych Aniołów i wkładać skradzione im skrzydła na plecy odziane w ciuchy z H&M-u.

Poprzestając na drugiej historii, równie łatwo uznamy, że Polacy ulegli niemieckiemu Szatanowi. Krzywdzili, mordowali niewinnych. Niemiec dojdzie do takiego wniosku chętnie. Francuz też raczej bez oporów: wszak nic tak nie rozmazuje własnych win, jak rzucanie światu na żer cudzych grzechów. Żyd odruchowo oskarży, bo Ocaleni opowiadali kolejnym pokoleniom głównie o swej przerażającej samotności w obliczu Zła. Polak odruchowo uzna, że „to nie byli Polacy” lub że „to był margines”. W skrzydła przodków stroimy się chętnie, ich grzechy wypieramy i skrywamy w szafie pełnej upiorów.

Można dla odmiany przyjąć obie historie. Przeżyć je i odkryć, że są ze sobą splecione - i takie pozostaną, niezależnie od zaklęć polityki historycznej i buńczucznych paragrafów wymierzonych przeciwko drążycielom prawdy. Słowo „Polacy”, którym próbujemy mierzyć przeszłość, wyda się nam wtedy zbyt wielkie. Może lepiej poprzestać na mniejszym: ludzie? Z całym ich pięknem i równie unikatową szpetotą.

Czy będziemy potrafili uniknąć szpetoty dziś i w przyszłości, jeśli - oślepieni czystym pięknem - całą wiedzę o Złu i jego rozkwitaniu w ludziach, jak my, odepchniemy od siebie i zamkniemy wraz z trupami w szafie?

Opowieść pierwsza. Brzezinka: demony i anioły

Czytaj więcej i dowiedz się:

  • co dziwi pielgrzymów przybywających do Oświęcimia?
  • co przeżyła rodzina Juliana Nyderka?
  • jak wyglądał los Żydów w Polsce zaraz po zakończeniu wojny?
  • co się wydarzyło w sierocińcu w Rabce?
Pozostało jeszcze 89% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa promocyjna

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 2,46 zł dziennie.

Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, w każdej chwili możesz cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące wycofania zgody znajdziesz w swoim profilu.

Administratorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych przez Polska Press oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes z tym związane zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności w celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” automatycznie zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Zbigniew Bartuś

Wolność jest w nas

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.polskatimes.pl

Wakacje 50% taniej!

Wakacje 50% taniej!

27,50 55,00

Zabierz ze sobą prenumeratę cyfrową na wakacje! Polskatimes online oraz w wersji PDF na 90 dni 50% taniej! Tylko do 3 lipca!

Kup teraz

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Polska Press Sp. z o.o.