Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Magdalena Nowacka-Goik

"Rutka", powieść o Rutce Laskier i Będzinie podczas wojny. Zbigniew Białas, autor, mówi: to pisanie mnie zmęczyło. WIDEO

Zbigniew Białas, zainspirowany prawdziwym pamiętnikiem nastoletniej Żydówki z czasów II wojny światowej, napisał opowieść o dawnym Będzinie, mocno w Fot. Lucyna Nenow Zbigniew Białas, zainspirowany prawdziwym pamiętnikiem nastoletniej Żydówki z czasów II wojny światowej, napisał opowieść o dawnym Będzinie, mocno wielokulturowym
Magdalena Nowacka-Goik

Rozmawiamy z prof. Zbigniewem Białasem, autorem powieści „Rutka”. Premiera zaplanowana jest na 19 maja. Książka ukaże się nakładem Wydawnictwa MG.

Powieść „Rutka” jest już w drukarni, jej oficjalną promocję zaplanowano za kilka tygodni, podczas majowych Targów Książki w Warszawie. Kiedy rozmawialiśmy o niej na łamach DZ dwa lata temu, był pan na początku tego literackiego wyzwania. Dużo zmieniło się po drodze ?

Pewne zmiany nastąpiły. Planowałem napisanie obszernej powieści, wyobrażałem sobie, że będzie to gruba książka o Będzinie w czasie II wojny światowej, ale... w trakcie pisania skurczyła się do powieści kameralnej. Nie dlatego jednak, że nie chciało mi się jej pisać. Zdałem sobie sprawę, że jeśli Rutka ma być, tak jak zaplanowałem, centralną postacią, to nie może zniknąć w tle tych wydarzeń, w których uczestniczyła.

O Rutce, 14-letniej Żydówce z Będzina, świat usłyszał 12 lat temu, kiedy jej przyjaciółka, dzisiaj prawie stuletnia pani Stanisława Sapińska, zgodziła się na opublikowanie prywatnych zapisków dziewczynki. To pani Stanisława pomogła ukryć pamiętnik i przechowała go przez ponad 60 lat. Potem napisaliśmy o nim na łamach DZ. Pamiętnik został opublikowany, historię poznał cały świat.

Dla mnie impulsem do napisania tej książki była informacja, którą przeczytałem, zresztą na łamach DZ, o planowanej rozbiórce domu, w którym mieszkała Rutka z rodziną. Oglądałem te ruiny i wtedy tak naprawdę poczułem, że chcę o tym świecie napisać.

12 LAT OD ODNALEZIENIA PAMIĘTNIKA RUTKI LASKIER. CO SIĘ WYDARZYŁO. LINK

Zapiski obejmują kilka miesięcy, zimę i wiosnę 1943 r. Ile z tego odnajdziemy w pana powieści? I do jakiego gatunku literatury możemy ją zaklasyfikować?

Na pewno nie jest to książka sentymentalna. Nie jest to też historia zagłady Żydów zagłębiowskich. Nie mam wystarczającej wiedzy, nie jestem historykiem, aby móc się czegoś takiego podjąć. To jest powieść historyczno-psychologiczno-obyczajowa. Rutka jest oczywiście główną bohaterką, a jej dziennik mi pomagał, jednak większość tego, co pisałem, jest fikcją literacką wyrastającą z wyobraźni pisarza. W całej książce, która liczy sobie około 150 stron, są bodajże dwa cytaty z autentycznych zapisków bohaterki. Czytelnik nie znajdzie więc tu powtórzenia dziennika. Dokonałem fikcyjnej, ale jak sądzę, w miarę realistycznej rekonstrukcji tego, co mogło się wydarzyć w tamtych czasach, w tamtym Będzinie. Korzystałem ze wspomnień pani Stanisławy Sapińskiej, informacji przekazanych mi przez Adama Szydłowskiego, który był redaktorem pierwszego wydania pamiętnika, ale odpowiedzialność za to, co stworzyłem, ponoszę tylko i wyłącznie ja. Za każde słowo.

[b]To, jak sam pan mówi, opowieść o zwyczajnym życiu w trudnych czasach. Takie miało być przesłanie książki. Nie opowieść o samym Holokauście, chociaż nie można się od tego odwrócić, kiedy bohaterką jest Żydówka w czasie II wojny światowej. Nie przypuszczał pan, że kiedy skończy pisać, temat Holokaustu powróci na dyplomatycznej niwie. Z jednej strony jest więc stanowcza walka polskiego rządu, aby nikt nie miał wątpliwości, że za zagładą Żydów stoją hitlerowcy, a w Polsce mieliśmy niemieckie obozy koncentracyjne. Z drugiej, obawy strony żydowskiej, co do pewnych - ich zdaniem zbyt restrykcyjnych - sformułowań w ustawie. Czy w tej sytuacji „Rutka” może stać się gałązką oliwną, czy będzie raczej kolejnym kijem włożonym w mrowisko?

W dalszej cześci:

  • Książka a ostatnie kontrowersje wokół kwestii polsko-żydowskich
  • Jak skonstruowana jest powieść 
  • Jakie teraz plany ma Zbigniew Białas
Pozostało jeszcze 63% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 2,46 zł dziennie.

    już od
    2,46
    /dzień
Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, w każdej chwili możesz cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące zgody, w tym jej wycofania, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności oraz w swoim profilu.

Administratorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych przez Polska Press oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes z tym związane zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności w celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” automatycznie zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Magdalena Nowacka-Goik

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.polskatimes.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.