Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Zbigniew Girzyński: Niemcy po zjednoczeniu uregulowali sprawę granic, ale reparacji się nie zrzekli

Czytaj dalej
Fot. Bartek Syta
Anita Czupryn

Zbigniew Girzyński: Niemcy po zjednoczeniu uregulowali sprawę granic, ale reparacji się nie zrzekli

Anita Czupryn

Nie mam pewności, czy polskie władze wystąpią o reparacje wojenne. Póki co, mamy do czynienia z dyskusją w przestrzeni publicznej, która przybrała poważne rozmiary - mówi były poseł i historyk Zbigniew Girzyński.

Biuro Analiz Sejmowych uznało, że zasadne jest twierdzenie, iż Polsce przysługują roszczenia odszkodowawcze wobec Niemiec. Co wzięto pod uwagę i na jakiej podstawie wydano taką opinię?
Nie przygotowywałem żadnych tez analizy dokonanej przez BAS, zwłaszcza, że nie jestem prawnikiem w zakresie prawa międzynarodowego…

… ale jest Pan historykiem.
Mogę więc, opierając się na swojej wiedzy, jako historyka, specjalizującego się w historii XX wieku, stwierdzić, że Polsce, jak każdemu państwu po wygranej wojnie, które to państwo w wyniku wojny uległo znaczącym zniszczeniom - a w przypadku Polski były to zniszczenia ogromne - przysługiwały reparacje wojenne od państwa pokonanego, które tych zniszczeń dokonało. W tym wypadku - od Niemiec.

Profesor Stanisław Żerko, komentując analizę BAS, uważa, że jest ona słaba, niespójna. Po pierwsze chociażby dlatego, że nie wiadomo, gdzie Polska miałaby dochodzić swoich praw.
Nie potrafię odpowiedzieć na pytanie, gdzie Polska miałaby dochodzić swoich praw. To pytanie do Ministerstwa Spraw Zagranicznych, zakładając, że Polska takie roszczenie ma zamiar wysunąć. Nie wiem też, w jakim zakresie pan profesor uznał tę analizę za niespójną. Ja lubię dyskutować o faktach i myślę, że w ten sposób trzeba się odnosić. To znaczy, jeżeli ktoś podnosi kwestię, przed jaką instytucją się domagać tych odszkodowań, to oczywiście pytanie zasadne, ale nie do mnie, tylko do stosownych organów państwowych. Natomiast, jeżeli mówimy o samym przedmiocie tych odszkodowań, to analiza, która została przedstawiona, wydaje się dosyć spójna. Polska tych odszkodowań nie dostała, a to co dostała, to bardzo niewielka część. Druga sprawa to podstawa prawna, na którą powołują się ci, którzy twierdzą, że sprawa jest zamknięta w związku z deklaracją Rady Ministrów PRL z 1953 roku o zrzeczeniu się przez PRL reparacji wojennych.

W 1990 r., o czym przypomina prof. Żerko, Helmut Kohl uzależnił publiczne uznanie przez Niemcy granic na Odrze i Nysie m.in. od tego, że Polska nie będzie się ubiegać o reparacje. Premier Tadeusz Mazowiecki te warunki przyjął.
Znam dość dobrze treść traktatu granicznego polsko-niemieckiego z 14 listopada 1990 roku, bo jak rozumiem o tym dokumencie mówimy. Ten traktat zawarty przez Polskę z Niemcami, już po ich zjednoczeniu, a to zjednoczenie jest niezwykle ważne z punktu prawa międzynarodowego - odbywało się poprzez włączenie do Republiki Federalnej Niemiec wschodnich landów czyli NRD, a więc ciągłość prawną zachowuje RFN, a nie NRD. Traktat graniczny mówi jedynie o tym, że obie strony rezygnują jedynie z roszczeń terytorialnych i zobowiązują się do niewysuwania tych roszczeń w przyszłości, akceptując istniejące granice wynikające z różnych aktów prawnych. Te akty są wymienione, z roku 1950, 1951, 1970 i 1989. W traktacie tym nie ma w ogóle poruszanej kwestii roszczeń o charakterze finansowym związanych z odszkodowaniami wojennymi.

Wśród wad, jakie miałaby mieć ta analiza BAS jest też to, że nie ma w niej stanowiska strony niemieckiej, nie ma powoływania się na żadne dokumenty niemieckie.

Pozostało jeszcze 81% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 2,46 zł dziennie.

    już od
    2,46
    /dzień
Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, w każdej chwili możesz cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące zgody, w tym jej wycofania, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności oraz w swoim profilu.

Administratorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych przez Polska Press oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes z tym związane zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności w celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” automatycznie zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Anita Czupryn

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.polskatimes.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.